Μορφολογικές και λειτουργικές καρδιακές προσαρμογές αθλητών πετοσφαίρισης υψηλού επιπέδου κατά τον ετήσιο προπονητικό κύκλο τους

Abstract

The aim of this work was to study the anatomical and functional adaptations of the heart, as well as the aerobic capacity and the cardiac parasympathetic nervous system’s activity of elite volleyball athletes during their annual training season. The study was performed on 12 professional male athletes aged 24.0+4.9 years. They all were members of a first national division team. All athletes were submitted to anthropometric measurements, fat estimation, spirometry, electrocardiogram, echocardiogram, treadmill exercise testing, ergospirometry, measurement of blood lactate, and ambulatory continuous recording of the heart rate. The most important indicators that were recorded from the tests were height, body fat (%), vital capacity, forced vital capacity, resting and maximal heart rate, end-diastolic volume of the left ventricle, left ventricle mass, % EF, VO2max, exercise duration, maximal lactate and heart rate variability (HRV). All the tests were performed before the beginning of the preparation period, in the middle, and at the end of the competition season, as well as and before the beginning of the new preparation period the following year, after 2 months of rest. The following conclusions can be drawn from the results: 1) A slight reduction of % body fat during the competition period, that came back after the end of the training. 2) A significant increase of the VC (7%) during the competition period, that also came back to the initial level after the end of the training. 3) A significant increase of the LVM (6%) and EDV (5%) during the competition period, that came back to the baseline after summer. No changes were detected in % EF. 4) A significant increase of VO2max (10%) and exercise duration (11%) and decrease of maximal lactate. These values decreased at the end of the competition season and came back to the initial levels after summer. 5) The rest heart rate (8%) and the HRV (6%) decreased at the end of the competition period, probably because of the increased activity of the parasympathetic nervous system. These changes were restored after a two month rest. 6) The anatomical indices of the heart were found to be related with the aerobic capacity and the parasympathetical activity. In conclusion it can be supported that during the volleyball annual training season significant cardiorespiratory changes appear, that are restored after the summer holidays

Σκοπός της εργασίας ήταν η μελέτη των ανατομικών και λει­τουργικών καρδιακών προσαρμογών, καθώς και της αερόβιας ικανότητας και της καρδιακής δραστηριότητας του παρασυμπαθητικού νευρικού συ­στή­ματος αθλητών πετοσφαίρισης υψηλού επιπέδου κατά τον ετήσιο προ­πο­νητικό κύκλο τους. Η μελέτη έγινε σε 12 επαγγελματίες άρρενες αθλη­τές, ηλικίας 24,0+4,9 ετών, ομάδας Α΄ Εθνικής κατηγορίας της Θεσσα­λονίκης. Όλοι οι αθλητές υποβλήθηκαν σε ανθρωπομετρικές εξετάσεις, λιπο­μέτρηση, σπιρομέτρηση, ηλεκτροκαρδιογράφημα, υπερη­χοκαρ­διογρά­φημα, δοκιμασία κόπωσης και εργοσπιρομέτρηση, προσδιο­ρισμό γαλα­κτι­κού οξέος ηρεμίας και μέγιστης κόπωσης και συνεχή 24ωρη καταγραφή του καρδιακού ρυθμού. Οι πιο σημαντικοί δείκτες που κατά­γρά­φηκαν από τις δοκιμασίες ήταν το ύψος και το βάρος, το επί τοις εκατό σωματικό λίπος (ΣΛ), η ζωτική χωρητικότητα (VC), η δυναμική ζωτική χωρητικότητα (FVC), η καρδιακή συχνότητα ηρεμίας (ΚΣ), ο τελοδια­στολικός όγκος της αριστερής κοιλίας (EDV), η μάζα της αριστερής κοι­λίας (LVM), το κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας (%EF), η μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου (VO2max), η διάρκεια κόπωσης, το γαλακτικό οξύ (ΓΟmax) και η μετα­βλη­τότητα της καρδιακής συχνότητας (HRV). Όλες οι μετρήσεις έγιναν πριν την έναρξη της προετοιμασίας, στο μέσο, στη λήξη της αγωνιστικής περιόδου, καθώς και πριν την έναρξη της νέας προετοιμασίας στο επόμενο έτος, μετά από 2μηνη αποχή από προ­­πο­νήσεις. Από τα αποτελέσματα διαπιστώθηκαν: 1) Μικρή μείωση (8,5%) του %ΣΛ κατά την αγωνιστική περίοδο, που επανήλθε μετά τη διακοπή των προπονήσεων. 2) Σημαντική αύξηση της VC (7%) κατά την αγωνιστική περίοδο, που επανήλθε επίσης στην αρχική τιμή μετά τη διακοπή. 3) Σημαντική αύξηση της LVM (6%) και EDV (5%) κατά την αγωνιστική περίοδο, που επανήλθαν στις αρχικές τιμές μετά τη διακοπή του θέρους. Δεν βρέθηκαν μεταβολές στο %EF. 4) Σημαντική αύξηση της VO2max (10%) και της διάρκειας κόπωσης (11%) και μείωση του γαλακτικού οξέος κατά την κόπωση (16%) κατά το μέσο της αγωνιστικής περιόδου. Οι δείκτες μειώθηκαν στο τέλος της αγωνιστικής περιόδου και επανήλθαν στις αρχικές τιμές μετά τη θερινή διακοπή. 5) Η μέση ΚΣ ηρεμίας μειώθηκε (8%) και το HRV αυξήθηκε (6%) στο τέλος της αγωνιστικής περιόδου, γεγονός που αποδόθηκε στην αύξηση της δραστηριότητας του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος. Οι μεταβολές αυτές επανήλθαν στις αρχικές τιμές μετά τη δίμηνη διακοπή των προπονήσεων. 6) Οι ανατομικοί δείκτες της καρδιάς βρέθηκαν να συσχετίζονται με την αεροβική ικανότητα και τη δραστηριότητα του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος των αθλητών. Συμπεραίνεται ότι στη διάρκεια του ετήσιου προπονητικού κύκλου των αθλητών πετοσφαίρισης εμφανίζονται σημαντικές καρδιοαναπνευ­στι­κές προσαρμογές, που χάνονται όμως κατά τη θερινή διακοπή των προ­πονήσεων.